Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 9 april 2018

SDG’s in het Leeuwarder collegeprogramma

Bij het laatste D66-Congres in Rotterdam heeft Julie Bruijnincx, fractievoorzitter van D66 in Leeuwarden, gesproken bij de sessie over de Sustainable Development Goals (SDG’s). Zij gaf een inspirerende presentatie over het toepassen van de SDG’s bij de coalitievorming in Leeuwarden. Deze specifieke uitgangspositie vormt de opmaat naar een interessante coalitievorming. Waar gedurende de fase van campagnevoering bij de gemeenteraadsverkiezingen de focus ligt op de verschillen, verschuift dit in de fase van de onderhandelingen naar het vinden van overeenkomsten. De eerste stap om vorderingen te maken op het gebied van de SDG’s is om ze in te bedden in de gezamenlijke ambities. Door in de fase van de vorming van het coalitieakkoord te kiezen voor de SDG’s als leidraad kan dit worden gerealiseerd.

 

Grip op tekorten krijgen

Bij de start van de coalitieonderhandelingen in de gemeente Leeuwarden stonden de tekorten centraal als thema. Het betrof grote financiële tekorten binnen het sociale domein, zoals bijstand en jeugdzorg. Sinds de decentralisatie in 2015 zijn de taken binnen dit domein van de overheid naar gemeenten overgeheveld en zijn er tevens door de overheid forse efficiencykortingen toegepast. Daardoor zijn er inmiddels rond de 100 gemeenten die niet genoeg middelen krijgen om de kosten te kunnen dekken. Leeuwarden is een van die gemeenten. Om grip op de tekorten te krijgen, heeft Leeuwarden diverse preventieve maatregelen genomen en forse bezuiniging gedaan van circa 40 miljoen euro. Toch was er, ondanks deze grote ingrepen, nog steeds sprake van een tekort van 14 miljoen euro. De overheid heeft 100 miljoen euro vrijgemaakt om gemeenten, die met deze problematiek kampen, te compenseren. Tijdens de coalitieonderhandeling was er echter nog onduidelijkheid over de verdeling van deze financiële compensatie. Dit zorgde voor een lastige uitgangspositie van de gemeentelijke coalitie onderhandelingen, waarbij er dus vooralsnog fors bezuinigd moest worden. Op het moment dat de te vormen coalitie het eens was over deze bezuinigingen, kon er pas een volgende stap gemaakt worden, al was het met een gering budget, over ambities en nieuwe plannen.

Kansen voor de Culturele Hoofdstad van Europa

Ondanks de negatieve teneur, heeft Leeuwarden een interessante troef in handen. Ze is namelijk, samen met Valletta, Culturele Hoofdstad van Europa. Daardoor zijn er plannen en processen, zoals bijvoorbeeld omtrent infrastructuur, al reeds ingebed, waardoor die focus kon gaan naar de gezamenlijke ambitie om een groenere en duurzamere gemeente te worden. Bij de coalitiebespreking opperde iemand van de ondersteunende medewerkers om de Global Goals als leidraad te gaan benutten. Het viel bij alle partijen in goede aarde, om dit procesvoorstel in te zetten bij het vormgeven van het collegeprogramma. Dit zorgde voor een heldere gezamenlijke ambitie, waar per partij de komende jaren invulling aan gegeven kan worden.

Lokale focuspunten

De 17 SDG’s kennen 169 subdoelen en totaal 304 indicatoren. Het interessante aan de SDG’s is dat de zeventien doelstellingen geconcretiseerd zijn in pictogrammen met compacte toelichting. Dit is voldoende krachtig om als tool te dienen bij het bepalen van de gezamenlijke ambitie, zonder bij voorbaat te vervallen in nodeloze complexe uiteenzettingen. Op ambitieniveau is het goed mogelijk om elkaar te vinden met de compacte SDG-toelichting. In het geval van Leeuwarden zijn er binnen de SDG’s lokale focuspunten benoemd, zoals dat bij 1 op de 5 mensen er sprake is van laaggeletterdheid en 1 op de 4 kinderen opgroeit in armoede. Dit maakt goed zichtbaar hoe internationale VN doelen van lokaal nut kunnen worden.

Vergeet de uitvoering niet!

Na het vaststellen van de gezamenlijke ambities in het collegeprogramma is het van eminent belang om ook bij de uitvoering van het collegeprogramma te blijven refereren naar de Global Goals. De volgende stap in dit interessante proces in relatie tot de concretisering van de SDG’s wordt hoe er de komende jaren monitoring kan plaatsvinden om de realisatie van de mooie ambities te kunnen volgen.

Zoals Julie Bruijnincx duidelijk aangeeft met haar betoog, kan iedere gemeente zelf aan de slag met de Global Goals door ze al direct in te zetten bij de coalitiebesprekingen en ze daarmee goed in te bedden in het college programma en de gemeentelijk organisatie. Leeuwarden laat zien dat de internationale afspraken lokaal heel duidelijk vorm kunnen krijgen en richting kunnen geven.